گره چینی بر پای ایران

۱ آذر ۱۳۹۶ کسب

پنجره طلایی: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی در گزارشی آثار کاهش رشد اقتصادی چین بر اقتصاد ایران و جهان را بررسی کرده است. براساس پیش بینی ها، روند کاهش رشد اقتصادی چین در سال های آینده ادامه دار و شدیدتر خواهد شد و از آنجا که چین مهم ترین شریک تجاری ایران چه در تجارت نفتی و چه در تجارت غیرنفتی است، اقتصاد ایران تحت تاثیر کاهش رشد اقتصادی چین قرار خواهد گرفت. براساس تحلیل هایی که موسسه نیاوران ارائه کرده است این موضوع از دو کانال بر اقتصاد ایران تاثیر خواهد گذاشت: اول اینکه به دلیل سهم بالای کالاهای پایه در سبد صادرات ایران، کاهش تقاضای چین در بازار کالاهای پایه و کاهش قیمت ها در این بازار، می تواند درآمد ایران از صادرات این کالاها را تحت تاثیر قرار دهد. از نظر نویسنده های گزارش این موضوع همچنین به دو دلیل منجر به کاهش تقاضا در بازار جهانی نفت می شود. اولا کاهش فعالیت های اقتصادی چین منجر به کاهش تقاضای انرژی از سوی این کشور شده و میزان تقاضای آن، که مقصد ۲۹ درصد از صادرات نفت خام ایران است، کاهش خواهد یافت. دوم اینکه اثرات منفی کاهش رشد اقتصاد چین بر اقتصاد جهانی، افت تقاضای سایر کشورها را به دنبال داشته و قیمت نفت را در بازارهای جهانی تحت تاثیر قرار خواهد داد که اثر منفی بر درآمدهای نفتی ایران خواهد داشت.

چین بی ثبات کننده بزرگ در ۲۰۱۸

به گزارش تعادل، موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی معروف به موسسه نیاوران در گزارشی اثرات کاهش رشد اقتصادی چین را بر اقتصاد ایران و جهان مورد تحلیل قرار داده است. این گزارش ابتدا با نگاهی به وضعیت اقتصادی چین و پیش بینی های صورت گرفته درخصوص رشد اقتصادی این کشور، می نویسد: کاهش رشد اقتصادی چین که در حال حاضر دومین اقتصاد برتر جهان و نخستین قدرت اقتصادی براساس نرخ ارز و برابری قدرت خرید است و از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۶ با متوسط رشد اقتصادی ۱۰ درصد، موتور محرک رشد اقتصاد جهان بوده است، اثرات و تبعات قابل ملاحظه یی روی دیگر اقتصادها خواهد داشت. گزارش موسسه نیاوران یادآوری می کند که کاهش رشد اقتصادی چین تا پایان دهه جاری توسط بسیاری از موسسات معتبر اقتصادی پیش بینی شده است؛ واحد اطلاعات اکونومیست در گزارش خود از چشم انداز اقتصاد جهانی در سال ۲۰۱۷ پیش بینی کرده است که رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۱۸ کاهش قابل ملاحظه یی را تجربه خواهد کرد به طوری که رشد اقتصادی این کشور از حدود ۶.۸ درصد در سال ۲۰۱۷ به ۵.۸ درصد در سال ۲۰۱۸ می رسد. این کاهش رشد اقتصادی در چین در پی بحران بدهی شرکت های بزرگ و همچنین رکود بخش مسکن خواهد بود. این نهاد پیش بینی کرده است که اقتصاد چین در سال ۲۰۱۸ از مهم ترین عوامل بروز نگرانی و بی ثباتی در اقتصاد جهانی خواهد بود و عدم قطعیت گسترده یی را هم در بخش حقیقی اقتصاد و هم در بازارهای مالی جهان وارد خواهد کرد.

همچنین گلدمن ساکس تخمین زده است که در صورت کند بودن اصلاحات اقتصادی در چین، متوسط رشد اقتصادی چین از سال سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲، ۴.۸ درصد خواهد بود. موسسه اعتبارسنجی مودیز پیش بینی کرده است که متوسط رشد اقتصادی چین در ۵ سال آینده، ۵ درصد خواهد بود.

 ۳کانال اثرگذاری بر جهان

مطابق تحلیل های گزارش مذکور انتقال اثرات کاهش رشد اقتصادی چین بر اقتصاد جهانی از طریق ۳ کانال تضعیف تجارت جهانی، کاهش قیمت ها در بازار کالاهای پایه و بروز نااطمینانی در بازارهای مالی جهان صورت می گیرد. کاهش رشد اقتصادی چین منجر به کاهش تقاضای این کشور برای کالاها و خدماتی می شود که دیگر کشورها تولید می کنند. درنتیجه، در مرحله اول، رشد اقتصادی شرکای تجاری چین و در مرحله بعد اقتصاد کشورهایی که رابطه تجاری نزدیک با شرکای چین دارند تحت تاثیر قرار می گیرند و متعاقبا رشد جهانی تحت تاثیر قرار می گیرد. همچنین کاهش رشد اقتصادی چین که از اصلی ترین تقاضاکنندگان بازار کالاهای پایه است موجب کاهش قیمت در این بازار می شود که متعاقب آن کشورهای صادرکننده کالاهای پایه را تحت تاثیر قرار خواهد داد. درنهایت، نگرانی ها در رابطه با توانایی دولت چین برای مدیریت و کنترل تغییر مسیر اقتصاد این کشور موجب ترس و وحشت سرمایه گذاران خواهد شد که بی ثباتی بازارهای مالی را در پی خواهد داشت.

مطابق این بررسی تغییر ساختار اقتصاد چین، کاهش شدت مصرف انرژی در این کشور را در پی داشته است. در واقع شدت مصرف انرژی که میزان انرژی مصرف شده برای تولید یک واحد تولید ناخالص داخلی را نشان می دهد، به دلیل افزایش سهم بخش خدمات و کاهش سهم بخش صنعت در تولید ملی و همچنین بهبود کارایی مصرف انرژی در حال کاهش است. کاهش شدت مصرف انرژی در آینده می تواند منجر به کاهش آهنگ افزایش تقاضای انرژی و نفت در این کشور شود. در همین راستا در برنامه سیزدهم ۵ ساله چین (۲۰۲۲-۲۰۱۶) رشد سالانه تقاضای فرآورده های نفتی که می تواند به عنوان معیاری از رشد تقاضای نفت خام درنظر گرفته شود به میزان ۱.۵ درصد پیش بینی شده است و این درحالی است که در برنامه یازدهم و دوازدهم این کشور، نرخ مذکور به ترتیب معادل ۷.۸ و ۴.۸ درصد بوده است. همچنین اداره اطلاعات انرژی امریکا، پیش بینی کرده است که رشد تقاضای سالانه چین از ۴۲۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۱۶ به ترتیب به ۳۴۴ و ۳۳۰ هزار بشکه در روز در سال های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ افت کند. براساس نتایج یک مطالعه که اثر غیرمستقیم کاهش رشد اقتصاد چین بر اقتصاد جهانی را موردبررسی قرار داده است، یک درصد کاهش رشد اقتصادی چین، رشد اقتصادی جهان را به میزان ۰.۲۳ درصد در کوتاه مدت (یک ساله) و قیمت نفت را ۲.۸ درصد در یک بازه ۲ ساله کاهش می دهد.

تاثیر بر ایران از ۲ کانال

مطابق بررسی های این گزارش اثر کاهش رشد اقتصادی چین بر اقتصاد ایران از ۲ کانال تجارت و بازار کالاهای پایه خواهد بود؛ اولا چین مهم ترین شریک تجاری ایران است. براساس آمارهای گمرک ایران در سال ۱۳۹۵، سهم چین از صادرات گمرکی ایران ۱۹ درصد و از واردات گمرکی ایران ۲۵ درصد بوده است. ثانیا، در حدود ۸۱ درصد از کل صادرات ایران، صادرات کالاهای پایه است. در نتیجه، کاهش رشد اقتصادی چین و کاهش تقاضای این کشور از کالاهای پایه که منجر به کاهش قیمت ها در این بازار خواهد شد، درآمد ایران از صادرات این کالاها را تحت تاثیر قرار می دهد.

این گزارش در ادامه با اعلام اینکه بیش از ۶۶ درصد کل صادرات کشور در سال ۹۵، مربوط به صادرات نفتی بوده است و همچنین، کشور چین با سهم ۲۹ درصدی از بازار نفت خام ایران، نخستین مقصد صادرات نفتی ایران در سال ۲۰۱۶ بوده است، می نویسد: بنابراین کاهش تقاضای چین از نفت خام ایران، کاهش درآمدهای نفتی را در پی خواهد داشت. از سوی دیگر به گفته گزارش یادشده کاهش تقاضای چین از بازار جهانی نفت، کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی را در پی خواهد داشت که موجب کاهش مضاعف درآمدهای نفتی ایران خواهد شد. همچنین غیر از نفت خام، بخش بزرگی از صادرات گمرکی ایران مربوط به صادرات کالاهای نفت پایه بوده و متاثر از قیمت جهانی نفت است که بیانگر تاثیر قابل توجه قیمت نفت بر ارزش صادرات ایران است. در سال ۹۵ سهم کالاهای نفت پایه از صادرات گمرکی ایران در حدود ۵۱ درصد بوده است. اما ازسوی دیگر، این گزارش معتقد است که ممکن است تغییر ماهیت اقتصاد چین به اقتصادی مصرف گرا، موجب افزایش تقاضای این کشور برای سوخت خودرو و وسایل نقلیه شود. این اتفاق می تواند تاحدودی اثر منفی کاهش رشد اقتصادی چین بر رشد تقاضای نفت را خنثی کند. علاوه بر بازار نفت خام، بازار فلزات ایران نیز تحت تاثیر کاهش رشد اقتصادی چین قرار خواهد گرفت. کاهش تقاضای چین در فلزات موجب کاهش قیمت ها در این بازار شده و به این ترتیب درآمد ایران از محل صادرات فلزات پایه را کاهش خواهد داد. لازم به ذکر است که ۱۴ درصد از صادرات گمرکی ایران در سال ۱۳۹۵، مربوط به صادرات فلزات بوده است.

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم